นายชุนซากุ มินามิ ผู้เชี่ยวชาญด้านความปลอดภัยอาหาร องค์การส่งเสริมการค้าต่างประเทศของญี่ปุ่น (เจโทร) กล่าวในการสัมมนา "ความปลอดภัยด้านอาหารกับโอกาสของไทยในตลาดญี่ปุ่น" ว่า ปัญหาด้านสุขอนามัยสินค้าอาหารของจีน ส่งผลให้ผู้บริโภคญี่ปุ่นให้ความสนใจสุขอนามัยมากขึ้น ในปี 2550 ญี่ปุ่นนำเข้าสินค้าอาหารรวม 1.8 ล้านรายการ นำเข้าจากจีน 563,847 รายการ ไทย 116,867 รายการ

โดยมีสินค้าที่ถูกตรวจสอบมาตรฐานในญี่ปุ่น รวม 204,578 รายการ

ญี่ปุ่นตรวจสอบคุณภาพสินค้าจากจีนมากที่สุด 96,784 รายการ สหรัฐ 19,475 รายการ ไทย 16,361 รายการ และเมื่อพิจารณารายการสินค้าที่ไม่สอดคล้องกับมาตรฐานในญี่ปุ่น รวม 1,223 รายการ เป็นสินค้าจากจีน 409 รายการ เวียดนาม 150 รายการ สหรัฐ 126 รายการ ไทย 106 รายการ

สินค้าไทยที่ไม่สอดคล้องกับมาตรฐานญี่ปุ่น แบ่งเป็น 1.สินค้าที่ไม่ได้มาตรฐานจุลินทรีย์ เช่น กุ้งสำหรับซูชิ ปลาหมึกสำหรับบริโภคแบบดิบ ไก่ย่าง สินค้าประเภทลูกชิ้นปลา พิซซ่าญี่ปุ่น กุ้งทอด ปลาซีกเดียว ทอดมันปลา 2.สินค้าที่ไม่ได้มาตรฐานการตกค้างของสารเคมีทางการเกษตร เช่น กระเจี๊ยบเขียว พริก ผักชีฝรั่ง ผักกระเฉด หน่อไม้ฝรั่งเขียว กล้วย 3.สินค้าที่ไม่ได้ตามมาตรฐานอื่นๆ เช่น ตะพาบน้ำ ข้าวไม่สามารถบริโภคได้เนื่องจากมีเชื้อรา

"อาหารของไทยที่ไม่สอดคล้องมาตรฐานของญี่ปุ่น 50% เป็นสินค้าที่ไม่ได้มาตรฐานจุลินทรีย์ของสินค้าอาหารแช่แข็งที่ไม่ปรุงสุกพร้อมบริโภค ซึ่งสินค้าที่ไม่ได้มาตรฐาน จะมีคำสั่งเรียกเก็บคืนหรือทำลายทิ้ง และจะเพิ่มความถี่ในการตรวจสอบแบบเข้ม 100%" นายมินามิ กล่าว

นายฮารูฮิโกะ โอซาสะ ผู้อำนวยการฝ่ายส่งเสริมการค้า เจโทร กล่าวว่า ญี่ปุ่นนำเข้าสินค้าอาหารจากจีนลดลง เพราะปัญหาด้านสุขอนามัย หันมานำเข้าอาหารจากไทยเพิ่มขึ้น ซึ่งช่วง 3 ไตรมาสแรกของปีก่อน ญี่ปุ่นนำเข้าจากไทยมูลค่า 912 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เพิ่มขึ้นจาก 660 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ปีก่อนหน้าการที่นำเข้าจากไทยเพิ่มขึ้น เพราะเชื่อมั่นคุณภาพมาตรฐานของไทย ซึ่งเห็นว่าผู้ประกอบการควรรักษาระดับมาตรฐานหรือยกระดับให้สูงขึ้น

ด้าน ดร.อมร งามมงคลรัตน์ รองผู้อำนวยการสถาบันอาหาร กล่าวว่า สินค้าอาหารของไทยที่ไม่ได้มาตรฐานญี่ปุ่น 106 รายการ ในปี 2550 ถือเป็นจำนวนไม่มาก เมื่อเปรียบเทียบกับผู้ผลิตรายใหญ่ เช่น จีน สหรัฐ ซึ่งสถาบันพยายามกระตุ้นให้ผู้ประกอบการผลิตให้ได้มาตรฐานสากล เช่น จีเอ็มพี และต้องเร่งปรับปรุงคุณภาพสินค้า เพื่อไม่ให้ถูกจัดไปอยู่ในบัญชีดำของญี่ปุ่น

ทั้งนี้เดือนม.ค. 2552 ไทยส่งออกอาหารไปญี่ปุ่นมูลค่า 200 ล้านดอลลาร์สหรัฐ